Taal en Communicatie

“Logopedie is een methode die tot doel heeft communicatiegerichte stoornissen te verhelpen of te helpen voorkomen.”

Communicatie is de interactie tussen mensen. Er wordt informatie gedeeld door onder andere gebruik te maken van geluid, spraak en taal. Een goede communicatie is van veel factoren afhankelijk. Denk aan zelfvertrouwen, cultuur, opvoeding, stemgebruik, taalgebruik en mimiek. Wanneer mensen elkaars communicatie begrijpen, is er sprake van geslaagde communicatie en is er een verbinding. Meestal dragen woorden bij aan het elkaar kunnen begrijpen en aan een geslaagde en mogelijk succesvolle communicatie. 
Helaas is een geslaagde communicatie niet voor iedereen vanzelfsprekend. Veel mensen voelen zich bijvoorbeeld ongehoord of onbegrepen, omdat ze ooit zijn vastgelopen tijdens een communicatieproces. Uitsluitend logopedische oefeningen doen, zou dan onvoldoende resultaat bieden; er is waarschijnlijk een diepere oorzaak van de problemen. Het is beter en wenselijk de problemen die zich voorheen tijdens een communicatieproces voordeden en waardoor communicatiestoornissen zijn ontstaan te ontleden om te achterhalen wat de echte problemen zijn. Die zijn vaak emotioneel van aard; de echte oorzaak kan in de vroege kindertijd zijn ontstaan en pas veel later tevoorschijn komen. In mijn praktijk onderzoeken we samen welk communicatieprobleem er precies speelt, wat de echte oorzaak daarvan is en hoe we startend bij de oorsprong van het probleem jouw klachten kunnen verhelpen.

De spraakontwikkeling

In de Nederlandse taal hebben we verschillende klanken en spreken we woorden en zinnen volgens een bepaald ritme, spreektempo en een bepaalde intonatie uit. Sommige kinderen lopen vast in hun spraakontwikkeling en kunnen nog niet alle klanken uitspreken, anderen vervangen klanken of slikken klanken of woorddelen in tijdens het praten. De omgeving, waaronder de ouders, geven dan aan dat het kind niet te begrijpen is. Onzekerheid in communicatie bij beiden is het gevolg. 
Het komt ook voor dat het kind problemen heeft aan het gehemelte, het gehoor, de neus- en/of keelamandelen, of de tong, waardoor er spraakproblemen ontstaan of in stand gehouden worden. Tijdens de behandeling onderzoek ik wat de onderliggende oorzaak is van het spraakprobleem en hoe dit probleem te verhelpen. Soms is een doorverwijzing naar de KNO-arts nodig om een organische oorzaak uit te sluiten. 

Afwijkend mondgedrag en OMFT

Het is al langer bekend dat te vaak of te intensief duim- en of vingerzuigen leidt tot een afwijkende stand van tanden en/of kaken. Dat geldt ook voor tong- en lipzuigen en te lang gebruik van de kunstspeen. Het kan de spieren in de tong verzwakken, waardoor kinderen kunnen gaan slissen of lispelen. 
Bijtgewoonten (denk aan vinger-, nagel- of lipbijten) of klemmen en knarsen kunnen een negatieve invloed hebben op het kaakgewricht, waardoor kaakspieren (en mogelijk andere spieren in het aangezicht) overbelast worden. 

De kauwspieren, de tong, de lippen en de kinspieren oefenen ieder krachten uit op de vorming van het gebit. De OMFT-behandeling (Oromyiofunctionele therapie) richt zich op het herstellen van een verstoord evenwicht in het functioneren van de orofaciale spieren. 

Auditieve vaardigheden

Het fonemisch bewustzijn gaat over de bewustwording van klanken en klankgroepen in woorden en zinnen. Het fonemisch bewustzijn is een onderdeel van de beginnende geletterdheid en is daarom van groot belang voor de (oudere) kleuters. 

De behandeling richt zich op de volgende aspecten: 
-Klankherkenning en klankonderscheid maken;
-Klankgroepen herkennen in woorden;
-Het aantal woorden herkennen in zinnen;

-Het kunnen rijmen.

De stem

Iedereen kan wel eens stemklachten krijgen; bijvoorbeeld tijdens een verkoudheid of bij tijdelijke overbelasting van de stem. Dit soort stemklachten zijn van voorbijgaande aard. 
Als stemklachten na intensief stemgebruik aanhouden, kan men daarvan langdurig hees of schor worden. Soms valt de stem gedeeltelijk of geheel weg. De zin om te spreken kan daardoor ook verminderen. 
Stemklachten kunnen ontstaan als de verhouding tussen stembelasting en stemrust onvoldoende is. De stem heeft dan onvoldoende tijd om te herstellen. Stemklachten kunnen ook ontstaan door stressfactoren, (intense) emoties of psychische klachten. Vaak is er dan in het verleden iets gebeurd wat 'op de stem sloeg'. Dit patroon is (nog) niet doorbroken en hindert iemand in het heden nog steeds door stemproblemen. 
In de behandeling is het belangrijk om naar de oorzaak te zoeken van het stemprobleem teneinde een goede oplossing voor het probleem te vinden. Ook bied ik tijdens de behandeling verschillende technieken aan om het stemgebruik te verbeteren of om de stem minder te belasten. Soms is een doorverwijzing naar of een samenwerking met de KNO-arts nodig om een organische oorzaak, zoals stembandknobbels, uit te sluiten.